Częstochowa

W 1867 roku we Lwowie powstało Towarzystwo Gimnastyczne, które dwa lata później przybrało nazwę: Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”.

W latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia gniaz­da TG „Sokół” objęły swym zasięgiem ziemie polskie zaboru austriackiego i pruskiego. W Królestwie Polskim pierwsze gniazda „Sokoła” utworzone zostały dopiero w łatach 1905-1906, głównie na terenie Częstochowy, Kalisza, Łodzi, Piotrkowa, Radomia i Warszawy.

TG „Sokół” w Częstochowie założono w 1905 roku, lecz oficjalną dzia­łalność rozpoczęło 28 czerwca 1906 roku.

Legalna działalność nie trwała jednak długo- 4 września 1906 roku władze carskie wydały zarządzenie zawieszające działalność gniazd „Sokoła” na całym obszarze Królestwa Pols­kiego.

Członkowie Towarzystwa brali udział w Zlocie Grunwaldzkim, który odbył się w lipcu 1910 roku w Krakowie.

W 1911 roku „Sokół” kontynuował działalność samodzielną pod nazwą Towarzystwa Gimnastycznego.

W momencie wybuchu I wojny światowej część sokołów wstąpiła do Legionów Polskich, a część została wcielona do wojska rosyjskiego.

Od kwietnia 1915 roku „Sokół” częstochowski ponownie działał legalnie.

W celu popularyzacji gimnastyki w maju 1917 roku zarząd TG „Sokół” powołał Komisję Sportowo-Gimnastyczną Komitetu Wielkiej Kwesty. Zadaniem komisji było propagowanie i organizowanie sokolich pokazów gimnastycznych. Członek komisji – druh Adam Czerbak uzyskał w 1917 roku dyplom genewskiej szkoły gimnastycznej E. J. Dalcroze.

Niemieckie władze okupacyjne Częstochowy negatywnie odnosiły się do działalności „Sokoła”, czego efektem była delegalizacja Towarzystwa. Wkrót­ce jednak „Sokół” ponownie działał legalnie. 16 czerwca 1918 roku druh Adam Czerbak przeprowadził na placu gimnas­tycznym przy ulicy Centralnej pierwszy zbiorowy pokaz gimnastyczny według układu Dalcroze’a. W ćwiczeniach gimnastycznych wzięło udział ponad 400 uczniów i uczennic szkół częstochowskich.

Paramilitarna działalność” Sokoła” ujawniła się w listopadzie 1918 roku, kiedy to zarząd Towarzystwa, po porozumieniu się z członkami Stowarzy­szenia Kupców Polskich, utworzył organizację woj skową pod nazwą „Obrona Narodowa”. Organizacja ta uczestniczyła w akcji rozbrajania okupacyjnych wojsk niemieckich oraz współdziałała przy organizowaniu polskich władz administracyjnych.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w kwietniu 1919 roku, Związki Sokole z poszczególnych ziem polskich (zaboru austriackiego, pruskiego i rosyjskiego) połączyły się w jeden ogólnopolski Związek Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce. Połączenie towarzystw sokolich ze wszystkich trzech zaborów stało się podstawą utworzenia nowej struktury organizacyjnej w działalności TG „Sokół”. Na obszarze II Rzeczypospolitej utworzono sześć dzielnic: Małopolską, Mazowiecką, Krakowską, Pomorską, Śląską i Wielkopolską. W dzielnicach utworzono okręgi, w skład których wchodziły najmniejsze jednostki organizacyjne, jakimi były gniazda sokole.

Celem statutowym TG „Sokół” w okresie międzywojennym była praca w dziedzinie wychowania fizycznego, sportu, praca kulturalno-oświatowa, a także wychowanie patriotyczne.

W1919 roku powstał okręg częstochowski TG „Sokół” podporządkowany organizacyjnie dzielnicy mazowieckiej. Okręg częstochowski obejmował obszar powiatów: częstochowskiego, radomszczańskiego i wieluńskiego.

Szeregi Towarzystwa stale się powiększały. Pomyślnie rozwijała się także działalność gimnastyczna. Dotyczyło to nie tylko Częstochowy, wiele bowiem gniazd zostało utworzonych poza Częstochową.

W końcu 1924 roku „Sokół” okręgu częstochowskiego liczył 16 gniazd gromadząc 1189 członków. Na terenie Częstochowy działało pięć gniazd, z których najliczniejszym, bo skupiającym 150 członków, było I Gniazdo Częstochowskie.

Gniazdo posiadało salę gimnastyczną i bibliotekę. Prowadziło systema­tyczne ćwiczenia gimnastyczne i wojskowe.

W Częstochowie działało wówczas jedno gniazdo żeńskie, którego prezeską była druhna Leokadia Rylska. Druhny, oprócz uczestnictwa w ćwiczeniach o charakterze sprawnościowym, brały również udział w zajęciach przyspo­sobienia wojskowego.

Okręg częstochowski TG „Sokół” wciąż się rozrastał liczebnie i organi­zacyjnie. W 1927 roku liczył 18 gniazd i zrzeszał około 1500 członków, z których blisko połowa brała czynny udział w zajęciach wychowania fizycznego, sportu oraz przysposobienia wojskowego. Na Ziemi Często­chowskiej znajdowało się 10 gniazd, które liczyły blisko 1000 druhen i druhów.

W 1928 roku założono gniazdo „Sokoła” w osadzie hutniczej – Raków, leżącej na przedmieściach Częstochowy. W stosunkowo krótkim okresie „Sokół” na Rakowie stał się jednym z najprężniej i najlepiej działających na terenie okręgu częstochowskiego.

W pierwszej połowie lat trzydziestych w działalności TG „Sokół” na Ziemi Częstochowskiej panował regres.

W drugiej połowie lat trzydziestych na Ziemi Częstochowskiej działały trzy gniazda. Dwa mające siedzibę w Częstochowie i jedno mieszczące się w Kłobucku. Gniazdo „Sokoła” na Rakowie (obecnie dzielnica Częstochowy) w 1936 roku liczyło 126 członków i było najliczniejszym w okręgu. Dobre warunki do ćwiczeń gimnastycznych miało gniazdo częstochowskie. Siedzibę gniazda przeniesiono do nowo wybudowanego gmachu sportowego „Ogniska Obrony Niepodległości”. W tymże budynku sokoli posiadali salę do ćwiczeń gimnastycznych.

Na zebraniu Towarzystwa we wrześniu 1925 roku, w którym to wzięło udział blisko 200 sokołów, uchwalono rezolucję zobowiązującą wszystkich członków do dyscypliny oraz „wierności Kościołowi i Ojczyźnie”.

Symbolem więzi „Sokoła” z Kościołem katolickim były sztandary Towa­rzystwa. Haftowano na nich godło państwowe wraz z wizerunkiem Matki Boskiej Częstochowskiej. Ważniejsze uroczystości organizowane przez Towarzystwo rozpoczynano Mszą świętą.

Szczególne miejsce w działalności sokolej zajmowały zloty. Gniazda TG „Sokół” na Ziemi Częstochowskiej brały udział w zlotach ogólnopolskich, dzielnicowych i okręgowych. Sokoli częstochowscy uczestniczyli w ogólno­polskim zlocie w Poznaniu(1929),Częstochowie(1936)i Katowicach (1937). Największa grupa Sokolstwa okręgu częstochowskiego (458 druhen i druhów) wzięła udział w VII Zlocie Sokolstwa Polskiego w Poznaniu (lipiec 1929), który odbył się dla uczczenia X-lecia niepodległości Polski. Częstochowianie przygotowali na ten zlot pokaz gimnastyczny, a w nim „wzorowy tok lekcyjny”.

Wśród zlotów przeprowadzonych w Częstochowie w okresie między­wojennym niezwykle ważny stał się Zlot Jasnogórski, mający zasięg ogólno­polski. Przeprowadzony został 15 i 16 sierpnia 1936 roku. Wzięło w nim udział ponad 1300 sokołów z dzielnic Krakowskiej, Mazowieckiej, Wielko­polskiej i Śląskiej. Zlot zorganizowano z okazji XXX – lecia powstania „Sokoła” w Częstochowie, uroczystości Święta Matki Boskiej Zielnej na Jasnej Górze, a także rocznicy „Cudu nad Wisłą”.

W defiladzie” Sokoła” uczestniczyło 240 druhen i 460 druhów, jak również delegacje Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Żeńskiej oraz miejscowego koła Związku Hallerczyków.

W okresie międzywojennym na Ziemi Częstochowskiej przeprowadzono kilka zlotów o zasięgu lokalnym (okręgowym).

W zlotach okręgowych przeprowadzanych w Częstochowie w roku 1926 i 1929, obok sokołów z powiatu częstochowskiego, radomszczańskiego i wieluńskiego, udział wzięli sokoli okręgu kieleckiego, Zagłębia Dąb­rowskiego oraz druhny i druhowie z gniazd górnośląskich.

Celem zlotów była współpraca i zacieśnianie więzi między poszczególnymi gniazdami TG” Sokół”, jak też popularyzacja ruchu sokolego poprzez stojące na ogół na bardzo dobrym poziomie pokazy gimnastyczne oraz piękne, uroczyste defilady.

Gniazdem biorącym aktywny udział w działalności sokolej było I gniazdo częstochowskie.

Sokoli I gniazda reprezentowali okręg częstochowski na zlocie kresowym (dzielnicowym), przeprowadzonym 8 i 9 czerwca 1924 roku w Wilnie.

Szczególną oprawę miały zawody okręgowe „Sokoła” przeprowadzone l października 1933 roku. Gościem honorowym zawodów była czołowa ówczesna lekkoatletka, dyskobolka Jadwiga Wajsówna, która jednocześnie wzięła udział w zawodach. Zawody okręgowe w Częstochowie pobudziły ruch gimnastyczno-sportowy w gniazdach okręgu częstochowskiego. Towarzystwo we własnym zakresie kształciło instruktorów wychowania fizycznego. Na szczeblu centralnym kursy instruktorskie organizowane były przez Związek Polskich Towarzystw Gimnastycznych „Sokół”, na niższych szczeblach przez poszczególne dzielnice.

Sokoli okręgu częstochowskiego uczestniczyli w kursie, który odbył się w Częstochowie w dniach 20 i 21 listopada 1937 roku, prowadzony przez A. Lindnera. Kursy kończyły się zwykle pokazami gimnastycznymi.

Członkowie TG „Sokół”, podobnie jak członkowie innych klubowi organi­zacji działających na polu wychowania fizycznego i sportu, dość licznie uczestniczyli w zdobywaniu Państwowej Odznaki Sportowej (POS). Została ona ustanowiona rozporządzeniem Rady Ministrów z 27 czerwca 1930 roku. Okręg częstochowski TG” Sokół” otrzymał prawo przeprowadza­nia prób na POS, co może świadczyć o dużej wadze, jaką sokoli przywiązywali do tej działalności. TG „Sokół” było jedną z niewielu organizacji, które zajmowały się kształtowaniem wychowania fizycznego wśród młodzieży. Istniejące tzw. „dorosty sokole” pozwalały, na uczestnictwo młodzieży szkolnej w poważnie traktowanym sporcie dorosłych.

Ruch sokoli na Ziemi Częstochowskiej ustał w wyniku zajęcia powiatu częstochowskiego przez wojska hitlerowskie we wrześniu 1939 r. Wielu sokołów brało udział w wojnie obronnej 1939 r. oraz w walkach partyzanckich z okupantem niemieckim.

Nie wszyscy sokoli doczekali odzyskania niepodległości. W wojnie obronnej 1939 r. polegli druhowie M. Stępień i M. Ziomek. Druh Leszek Pacierpnik zginął w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu. Druh A. Bąk poniósł śmierć wyskakując z okna trzeciego piętra budynku gestapo przy ulicy Jasnogórskiej.

Po zakończeniu II wojny światowej podjęte zostały próby reaktywowania Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” na początku 1945 roku i w styczniu 1946 roku. 31 lipca 1947 roku zamknięto oficjalnie siedzibę najstarszej sokolej dzielnicy – Krakowskiej, później zaś następne po kolei, według stanu posiadania majątku i kadry instruktorskiej, a więc Dzielnicę Śląską, Mazo­wiecką i Pomorską”. Ostatecznie Polskie Towarzystwo Gimnastyczne” Sokół” zostało rozwiązane w lipcu 1948 roku.

Zmiany w ustroju państwa, jakie nastąpiły na przełomie lat osiem­dziesiątych i dziewięćdziesiątych, pozwoliły na reaktywowanie działalności wielu towarzystw mających swe korzenie w okresie międzywojennym, a wśród nich Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Z inicjatywy druha Henryka Łady, w listopadzie 1989 roku, odbyło się zebranie organizacyjne delegatów istniejących już gniazd sokolich, a także towarzystw gimnas­tycznych „Sokół” będących w fazie organizacji.

W dość krótkim okresie ZTG „Sokół” w Polsce otrzymał osobowość prawną. Dnia l marca 1990 roku, decyzją Komitetu ds. Młodzieży i Kultury Fizycznej, postanowiono ZTG „Sokół” wpisać do rejestru stowarzyszeń.

Pierwsze po rejestracji Walne Zebranie ZTG „Sokół” w Polsce odbyło się 10 listopada 1990 roku w Bydgoszczy – Fordonie. W trakcie zjazdu ukon­stytuował się Zarząd Główny. W tym samym roku powołano do życia nową strukturę organizacyjną ZTG „Sokół”. Wzorując się na strukturze okresu międzywojennego ustano­wiono cztery dzielnice: Pomorską, Wielkopolsko – Śląską, Mazowiecko -Podlaską oraz Małopolską. Reaktywowanie gniazd sokolich nie ominęło Częstochowy. Wiosną 1992 roku Ryszard Dyner na łamach prasy częstochowskiej wystąpił z apelem dotyczącym odrodzenia Towarzystwa.

Apel druha Ryszarda Dynera nie pozostał bez echa. Inicjatywa powołania na nowo gniazda „Sokoła” w Częstochowie spotkała się z pozytywnym przyjęciem i została podchwycona przez pracowników naukowo – dydaktycznych Zakładu Kultury Fizycznej Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Często­chowie.

W październiku i listopadzie 1992 roku odbyły się dwa zebrania organi­zacyjne, których celem były prace nad przygotowaniem i zorganizowaniem zebrania założycielskiego.

W połowie1992 r., gniazda TG „Sokół” zorganizowano w 25 miejscowościach, które liczyły około 3200członków.Reaktywowanie gniazd sokolich nie ominęło Częstochowy. Wiosną 1992r. Ryszard Dyner na łamach prasy Częstochowskiej wystąpił z apelem dotyczącym odrodzenia Towarzystwa. Apel R. Dynera nie pozostał bez echa. Inicjatywa reaktywowania TG „Sokoł” w Częstochowie spotkała sie z pozytywnym przyjęciem i została podchwycona przez pracowników naukowo-dydaktycznych zakładu Kultury Fizycznej(ZKF) Wyzszej Szkoły Pedagogicznej (WSP) w Częstochowie. Do prac przygotowawczych, związanych z reaktywowaniem gniazda przystąpili członkowie „Sokoła” częstochowskiego z lat międzywojennych: Zygfryd Dyner, Tadeusz Klec Antoni Sosnowski i Włodzimierz Warta. W październiku i listopadzie 1992r., odbyły się dwa zebrania organizacyjne, których celem były prace nad przygotowaniem i zorganizowaniem zebrania założycielskiego. Uczestniczyli w nich Eligiusz Małolepszy, Antoni Sosnowski,Ryszard Zarzeczny, Wacław Baczyński.

W styczniu 1993r., odbyło się zebranie założycieli TG „Sokół” w Częstochowie, w którym uczestniczyli członkowie TG „Sokół” z okresu międzywojennego, pracownicy

naukowo-dydaktyczni Zakładu Kultury Fizycznej WSP, nauczyciele wychowania fizycznego oraz studenci kierunku Pedagogika z Wychowaniem Fizycznym WSP w Częstochowie, m.in.: Wacław Baczyński, Anna Ball, Teresa Banaszkiewicz, Ryszard Dyner, Zygfryd Dyner, Małgorzata Grabarczyk, Tadeusz Klec, Anna Krawczyk, Eligiusz Małolepszy, Tomasz Pawlikowski, Jolanta Rycharska, Mariusz Sędzielewski, Antoni Sosnowski, Tomasz Uflewski, Jacek Wąchała, Ryszard Zarzeczny. W zebraniu wziął udział ówczesny wiceprezydent miasta Częstochowy- Marian Zasępa.

Obowiązki związane z rejestracją gniazda powierzono dh W. Baczyńskiemu. Oficjalna rejestracja nastąpiła w dniu 21maja 1993r. decyzją Sądu Wojewódzkiego w Częstochowie . Obszar działalności TG „Sokół” obejmował województwo częstochowskie. Siedzibą towarzystwa zostało miasto Częstochowa.

Po reaktywacji i rejestracji gniazdo rozpoczęło działalność czynną w sekcjach: gier sportowych, gimnastyczno-akrobatycznej, turystyki i krajoznawstwa jak również zajęło się pracą kulturalno-oświatową. Pierwszym prezesem reaktywowanego gniazda został dh W. Baczyński. Wystąpił on z inicjatywą nadania „skwerowi położonemu między ulicą K. Pułaskiego i wylotem ulic J.Sobieskiego i J.Słowackiego nazwy „Skwer Sokołów”. Rada Miasta uchwałą 19grudnia 1995r. zaakceptowała tą propozycję.

W dniu 7 maja 1996r odbyło się Walne Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze na którym dokonano wyboru władz gniazda. W skład zarządu „Sokoła” w Częstochowie weszli: Wacław Baczyński-prezes. Eligiusz Małolepszy- wiceprezes, druhna Teresa Banaszkiewicz- naczelniczka, Anna Gawrońska- sekretarz, Erniew Tomżyński-naczelnik, Urszula Nowak- skarbnik, Zygfryd Dyner i Danuta Najdek-członkowie zarządu. W trakcie zebrania ustanowiono tytuł honorowego członka „Sokoła” w Częstochowie. Nadano następującym druhom: Mieczysław Bartecki, Ryszard Dyner, Zygfryd Dyner, Zbigniew Kędzierski, Tadeusz Kazimierczak, Tadeusz Klec, Antoni Sosnowski, Włodzimierz Warta. Kolejne Walne Zebranie Sprawozdsawczo-Wyborcze odbyło się 27 września 1999r. Dokonano zmian w składzie zarządu. Prezesem został dh W.Baczyński, wiceprezesem-E.Małolepszy, naczelnikiem- A.Urbańczyk, sekretarzem- T.Banaszkiewicz, skarbnikiem-A.Gawrońska, członkami zarzadu-A.Ludziński, D.Najdek, U.Nowak i M.Zasępa.

Członkowie Zarządu Towarzystwa w Częstochowie w dniu 20 marca 2000 roku wystąpili z wnioskiem do Przewodnictwa ZTG „Sokół” w Polsce o nadaniu TG „Sokół” imienia Antoniego Durskiego. Zarząd przychylnie ustosunkował się do wniosku. W kwietniu 2001r. w trakcie obrad Zarządu TG „Sokół” w Częstochowie, podjęto uchwalę o nadaniu gniazdu imienia druha Antoniego Durskiego.

W zakresie działalności na polu wychowania fizycznego i sportu najbardziej aktywną była sekcja piłki koszykowej, która powstała w 1995r. W sezonie 1995/1996 przystąpiła do rozgrywek klasy A Okręgowego związku koszykówki (OZKosz) w Częstochowie .

W inauguracyjnym występie ligowym koszykarze „Sokoła”, pierwszą rundę ukończyli na 4 miejscu. Rundę rewanżowa na 3 miejscu. Kolejny sezon 1996/97 nie był już tak udany. Sokoli w rozgrywkach zajęli odległe 6 miejsce. W rozgrywkach klasy A w sezonie 1997/98 uplasowali się w lidze na 6 miejscy. W sezonie 1998/99 drużynę TG „Sokół” prowadził Arkadiusz Urbańczyk, pomagał Mariusz Wolniak. W trakcie rozgrywek pozyskano sponsora – Petrogaz Nowa Brzeźnica. W rozgrywkach play-off zajęli ostatecznie III miejsce.

Koszykarze „Sokoła” po raz pierwszy przystąpili do rozgrywek ligi juniorów zajmując II miejsce.

W sezonie 1999/2000 koszykarze uczestniczyli w rozgrywkach III ligi (oficjalna nazwa rozgrywek-o wejście do II ligi). Trenerem zespołu w I rundzie był Arkadiusz Urbańczy, natomiast w dalszej części sezonu Piotr Foltyn. W rozgrywkach play-off zajęli VII miejsce. Kolejny sezon sportowy- 2000/2001 był najlepszy w historii startów koszykarzy TG „Sokół” Częstochowa.

Trenerem koszykarzy był Piotr Foltyn. W rundzie zasadniczej zajęli I miejsce i zakwalifikowali się do rozgrywek ćwierćfinałowych o wejście do II ligi zajmując IV miejsce.

Po sezonie 2000/2001 decyzja WGiD Łódzkiego Okręgowego Związku Koszykówki siedmiu zawodnikom „Sokoła” nadano II klasę sportową: Tomaszowi Alderowi, Radosławowi Bolkowskiemu, Arturowi Hildebrandowi, Mikołajowi Ładniakowi, Piotrowi Morawskiemu, Michałowi Nalewajce, Rafałowi Olejnikowi, natomiast Paweł Gałka, Robert Piech i Błażej Szulc otrzymali III klasę sportową. Od sezonu 2001/02 drużyna powróciła do pierwotnej nazwy TG „Sokół” Częstochowa. W rundzie zasadniczej koszykarze „Sokoła” doznali tylko jednej porażki.

W rundzie play-off odnieśli 4 zwycięstwa. Po raz pierwszy w historii zajęli I miejsce w rozgrywkach klasy A (ligi okręgowej) OZKosz. w Częstochowie. Po I rundzie rozgrywek „Sokół” w tabeli zajmował I miejsce, wygrywając 6 spotkań, odnosząc 1 porażkę. Z końcem sezonu z braku sponsora i niezbędnych środków finansowych sekcji koszykówki TG „Sokół” Częstochowa zaprzestała działalność. Najlepsi sportowcy przeszli za zgodą Zarządu do innych klubów.

Obok rozgrywek ligowych koszykarze „Sokoła” brali udział w turniejach i meczach towarzyskich. W turnieju zorganizowanym przez Towarzystwo Rekreacyjno-Sportowe (TRS) „Relaks” w Myszkowie w1999r zajęli I miejsce. Obok zawodników i szkoleniowców- m.in. Piotra Foltyna, Leona Raka, Arkadiusz Urbańczyka- olbrzymią pracę społeczną w działalności sekcji koszykówki wnieśli działacze m.in. W. Baczyński, E. Małolepszy i Sylwester Ładniak.

W ramach kształtowania i doskonalenia kadry instruktorskiej sokoli uczestniczyli w ogólnopolskim kursie gimnastyki sokolej zorganizowanym przez TG „Sokół” w Gdańsku, przeprowadzonym na obiektach Akademii Wychowania Fizycznego (AWF) w Gdańsku.

Rokrocznie członkowie TG „Sokół” w Częstochowie uczestniczyli w centralnym Obozie Szkoleniowym Wojskowo-Sportowym „Sokoła” w Czerwińsku k.Zielonej Góry, organizowanym przez TG „Sokół” w Warszawie. Uczestnikami obozu byli m.in. Anna Daroń, Lidia Knaś,

Magdalena Kowalska, Adam Ludziński, Joanna Mietalska, Urszula Nowak, Wojciech Skurkiewicz, Anna Szczepanek, Kamil Wątasiński. W dniach 16-22 lutego 1998r, w Bydgoszczy odbył się kurs gimnastyki sokolej. Z Częstochowy w kursie wzięła udział Danuta Najdek.

Sekcja Gimnastyczna jest prowadzona przez druha Wacława Baczyńskiego. Początkowo gimnastycy korzystali z sali sportowej PSP nr.18, IV Liceum Ogólnokształcącego im. H. Sienkiewicza, a następnie z sali sportowej Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” uczestniczyło w VI edycji „Sportowego turnieju Miast i Gmin” województwa śląskiego 2000r. W ramach imprezy sportowej TG „Sokół” przeprowadziło : ćwiczenia z gimnastyki wolnej, przyrządowej i akrobatycznej oraz mecz piłki koszykowej. Sokoli wraz z prezesem W. Baczyńskim wzięli udział w uroczystym otwarciu hali sportowej w Przyrowie w dniu 5 października 2002r Pod kierunkiem W. Baczyńskiego gimnastycy „Sokoła” przeprowadzili pokaz gimnastyczny.

Sekcja gimnastyczna brała udział w festynach „Dzień bez przemocy”. Gimnastycy przygotowali pokaz gimnastyczny z elementami tańca i ćwiczeń akrobatyczno-gimnastycznych. Sekcja gimnastyczno-akrobatyczna TG „sokół” w Częstochowie jest najliczniejszą i nieprzerwanie działającą od reaktywowania gniazda. Wielu wychowanków tej sekcji, której trenerem jest W. Baczyński ukończyło studia wyższe na kierunku Pedagogika z Wychowaniem Fizycznym i pracują jako nauczyciele wychowania fizycznego. Są to m.in. Anna Ball, Anita Bruś, Anna Daroń (w Koziegłowach), Lidia Knaś, Anna Markiewicz (w Częstochowie), Joanna Mietelska, Urszula Nowak, Jolanta Rycharska(Wójcik) w Brodnicy, Agnieszka Tomżyńska.

W sekcji gimnastyczno-akrobatycznej w okresie 1993-2006 ćwiczyło około 380 osób. Na szczególne wyróżnienie, zaangażowanie i sumienną pracę w sekcji zasługują: Jacek Bobra, Anna Derczyńska, Magdalena Kowalska, Marcin Kozera, Hanna Lechowicz, Adam Ludziński, Joanna Skowron, Wojciech Skurkiewicz, Anna Szczepanek, Witold Lechowicz.

Obok koszykówki i gimnastyki, sokoli uczestniczyli we współzawodnictwie sportowym w innych dyscyplinach. W VII edycji zawodów lekkoatletycznych „Złota Mila’ rozegranych w 1996r., w biegu głównym wyróżnił się Wojciech Skurkiewicz. Dość znaczący był udział sokołów w zawodach Częstochowskiej „Złotej Mili” w 2000r. W zawodach uczestniczyli: Kornel Dziuk, Marcin Kozera, Hanna Lechowicz, Marcin Pniak, Joanna Skowron, Wojciech Skurkiewicz.

Sokoli brali udział w „Marszobiegu w Olsztynie” . Sekcja brakdance została założona 6 listopada 2002r. Jak czytamy w materiałach źródłowych „jest to taniec sportowy z elementami ćwiczeń akrobatyczno-gimnastycznych(…). Członkowie sekcji udzielają się społecznie, występując na rożnych uroczystościach patriotycznych i festynach szkolnych. W działalności sekcji należy wyróżnić Krzysztofa Gałeckiego, Sebastiana Pasierba, Arkadiusza Skuzę, Tomasza Skalskiego.

Sekcją aerobicu prowadziła działalność w okresie od 20 listopada 2002r. do 30 grudnia 2005r. Instruktorem sekcji była druhna Agnieszka Tomżyńska. Sportowcom „Sokoła”za osiągnięcia sportowe przyznano nagrody, m.in. za wyniki sportowe osiągnięte w 2007r. Wyróżnienie otrzymała Hanna Lechowicz.

Z inicjatywy TG „Sokół” zorganizowano dla członków gniazda naukę pływania. Ukończyli ją: M. Anioł, M. Kowalska, M. Prichodko, A. Szczepanek, K. Wątasiński i T. Zasępa.

Sekcją turystyczno-krajobrazową kierowała Teresa Banaszkiewicz. Członkowie sekcji odbywali wycieczki po Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. W lipcu 2004r. 3 członków gniazda częstochowskiego – Marcin Kozera, Andrzej Nowak, Agnieszka Świąć – brało udział w „rajdzie rowerowym Jura Krakowsko-Częstochowska”. Rajd został zorganizowany przez członków TG „Sokół” z Brwinowa im. druha Ignacego Kozielewskiego. Trasa rajdu rowerowego biegła przez następujące miejscowości: Częstochowa-Złoty Potok- Smoleń- Ojców-Kraków.

Działalność kulturalno-oświatowa była istotnym elementem w pracach TG „Sokół” w Częstochowie. W 1993r. z inicjatywy Muzeum Częstochowskiego i Wydziału Sportu i Turystyki Urzędu Miasta zorganizowano wystawę z okazji 100-lecia sportu częstochowskiego. Sokoli – dh W. Baczyński, Z. Dyner, T. Kazimierczak, T. Klec – udostępnili pamiątki i eksponaty przedstawiające działalność Towarzystwa w Częstochowie i w Polsce.

W roku 1994 – dh W. Baczyński uczestniczył w otwarciu wystawy nt. „Tradycje Sokolstwa Polskiego”. Wystawę przygotował Wojewódzki Ośrodek Kultury w Nowym Sączu oraz miejscowe TG „Sokół”.

Prezes dh Wacław Baczyński jest członkiem Zarządu Głównego ZGT „Sokół” w Polsce. Prezes gniazda Częstochowskiego uczestniczył w zjeździe programowym Rady ZTG „Sokół” w Polsce w Brodnicy w 1998r., oraz w Zjeździe Sprawozdawczo-Wyborczej ZTG „Sokół” w Polsce w Poznaniu w dniu 10 lutego 2007r. Delegaci na zjazd w Poznaniu uczcili jubileusz 140-lecia Sokolstwa Polskiego.

Sokoli częstochowscy brali udział w pracach na rzecz dzieci i młodzieży niepełnosprawnej, m.in., zoorganizowali w 1998r „ Imprezę mikołajkową” w Publicznej Szkole Podstawowej nr.35 w Częstochowie.

Zarząd ZTG „Sokół” przyznał Sokołom w Częstochowie „Dyplom Zasługi” za „wzorowe pełnienie powinności i obowiązków sokolich oraz aktywną i twórczą pracę na rzecz krzewienia tożsamości narodowej, patriotyzmu i sportu. Jednocześnie składamy gratulacje za wykonanie pracy społecznej i honorowej na rzecz drugiego człowieka”. W listopadzie 2004. wśród wyróżnionych znaleźli się Hanna Lechowicz, Witold Lechowicz, Tadeusz Zasępa.

Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Częstochowie „za wieloletnie uczestnictwo i działalność w krzewieniu tężyzny fizycznej, patriotyzmu i wierności Ojczyźnie” przyznało w dniu 15 stycznia 2000r. „Dyplom Honorowy” druhowi Mieczysławowi Barteckiemu.

Wśród działaczy TG „Sokół” w Częstochowie w latach 1992-2012 osobą niezwykle aktywną w pracy sokolej jet prezes dh Wacław Baczyński. Człowiek- społecznik, oddany idei sokolej. W uznaniu za pracę w „reaktywowaniu i rozwoju Sokoła” W . Baczyński w dniu 15 lipca 2000r. otrzymał „Medal za zasługi dla Sokolstwa Polskiego”, ustanowiony uchwałą Rady ZTG „Sokół” w Polsce w dniu 6 grudnia 1999r.. Ponadto tego jest odznaczony „Złotym krzyżem Zasługi RP”, „Medalem Komisji Edukacji Narodowej”.

Warto nadmienić iż TG „Sokół” w Częstochowie jest jedynym działającym gniazdem w województwie śląskim.

KONTAKT:

Wacław Baczyński

ul. Mieszka Starego 25

42-202 Częstochowa

tel. 34 365 79 85 lub

692 280 030



Związek Towarzystw Gimnastycznych "Sokół" w Polsce

Adres: ul. W. Broniewskiego 11/46 01-780 Warszawa

Konto bankowe: PEKAO SA 87 1240 1024 1111 0010 2139 4888